Erkenning ℮-teken vereist actieve aandacht
Op duizenden voorverpakte producten in Europa staat een bescheiden, maar cruciaal symbool: het ℮-teken. Naast de aanduiding van gewicht of volume is dit teken de belofte aan de consument, dat de inhoud voldoet aan de Europese Wetgeving.
Sonja Veul – 4 min. Leestijd
het ℮-teken. Naast de aanduiding van gewicht of volume is dit teken de belofte aan de consument, dat de inhoud voldoet aan de Europese Wetgeving.
Het is geeft bedrijven de mogelijkheid dat niet elke verpakking exact op het vermelde gewicht hoeft te worden afgevuld, maar dat het gemiddelde van een partij aan dat gewicht voldoet. Dit biedt flexibiliteit en een aanzienlijke kostenbesparing omdat het weggeven van te veel product wordt geminimaliseerd.
Deze erkenning, in Nederland getoetst door de NVWA, maar uitgevoerd door NMI-certic (officieel toegewezen door het Ministerie) en in België door de FOD Economie, wordt verleend op basis van een gevalideerd bedrijfscontrolesysteem. Dit systeem omvat instructies, geijkte meetmiddelen, registraties en procedures voor steekproeven. De valkuil echter is om deze verkregen erkenning te zien als een ‘eindstreep’.
Bedrijven voeren dagelijks nauwkeurig metingen uit zoals voorgeschreven in de erkenning. Maar de productie is een dynamische omgeving. De afvullijn krijgt een upgrade, er wordt een nieuwe checkweger aangeschaft, er wordt overgestapt op ander verpakkingsmateriaal, de snelheid van de productie wordt opgevoerd etc.
Het oorspronkelijk gecertificeerde systeem gaat uit van specifieke procesparameters, afvullijnen, weegtoestellen etc. maar deze zijn nu – vaak onbewust – gewijzigd. Het gevolg? Het goedgekeurdesysteem komt niet meer overeen met de praktijk.
Recente audits laten tekortkomingen zien: de auditoren constateren dat het erkende ℮-teken -systeem niet is mee veranderd met de realiteit van de productielijn. Dit is een serieuze zaak, want het is een wettelijke verplichting, vastgelegd in de Europese Richtlijn 76/211/EEG, om de impact van elke proceswijziging op het ℮-teken controlesysteem te beoordelen en dit systeem, indien nodig, opnieuw te laten valideren.
Voor België betreft de wetgeving het Koninklijk Besluit van 28 december 1979 die de Europese Richtlijn 76/211/EEG (de basis voor het ℮-teken en de Gemiddelde Vulregelgeving) omzet en regelt.
Richtlijn 76/211/EEG van de Raad van 20 januari 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lidstaten inzake het voorverpakken naar gewicht of volume van bepaalde producten in voorverpakkingen. Huidig geldt de geconsolideerde versie van 26-07-2019
1. Het gemiddelde gewicht van een partij voorverpakte producten moet minstens gelijk zijn aan de nominale hoeveelheid.
2. Slechts een beperkt deel van de verpakkingen mag een afwijking (in minus) hebben die groter is dan de toegestane tolerantie (T1).
3. Geen enkele verpakking mag een afwijking hebben die groter is dan twee keer de toegestane tolerantie (T2). Deze regels zijn alleen haalbaar als het afvulproces goed en constant is. Zodra er iets verandert in de productie, moet er gecontroleerd worden of het proces nog steeds aan de regels voldoet.
• Vullijnen toegevoegd, vervangen of aangepast: Elke wijziging aan de machine die het product in de verpakking brengt, beïnvloedt de variatie (standaardafwijking) van het vulproces. Een snellere, nieuwe of opnieuw geprogrammeerde machine moet een nieuwe validatie ondergaan.
• Checkwegers geïmplementeerd, vervangen of toegevoegd: Checkwegers (controleweegschalen) spelen een sleutelrol. Hun specificaties, locatie op de lijn en communicatie met vulmachines moeten volledig overeenkomen met de eisen in het erkende ℮-systeem. Een vervanging of toevoeging van een checkweger vereist altijd een formele herbeoordeling.
• Aanpassingen aan uw registratiesysteem of overstap naar digitaal: Of er nu een upgrade van een bestaand digitaal systeem wordt doorgevoerd of er wordt over gestapt van een ‘pen en papier systeem’ op een digitaal systeem, dit raakt de documentatie. Het erkende systeem moet expliciet de methode van dataverzameling en archivering beschrijven.
• Aanschaf andere software of een upgrade (nieuwe versie): De software die gebruikt wordt voor metingen en registratie moet goedgekeurd zijn door de bevoegde (metrologische) instantie. Er kan dus niet zomaar worden overgestapt naar andere software of een upgrade van de software. En let op Power bi is geen gevalideerde software.
Naast bovenstaande voorbeelden kunnen er ook nog administratieve gegevens gewijzigd zijn die er voor zorgen dat de erkenning is verouderd. Deze kunnen vaak via een melding aan het NMI worden verholpen. Voorbeelden daarvan zijn:
• Een wijziging in de NAW-gegevens (adres).
• Een wijziging in de verantwoordelijke personen waarmee contact moet worden opgenomen.
• Een andere bedrijfsnaam.
De erkenning ℮-teken is geen eenmalige erkenning, maar een lopende verplichting. Het ℮-tekencontrolesysteem moet een onderdeel zijn van het kwaliteitssysteem. Als er niet de juiste stappen worden ondernomen is de erkenning gebaseerd op een proces dat niet meer bestaat. Het ℮-tekenwordt dan eigenlijk illegaal gevoerd op de verpakkingen, met alle risico’s van dien. Hoe staat u ervoor? Wij denken graag met u mee!